What will you learn?
- Dlaczego żywienie owcy wrzosówki powinno różnić się od dawek stosowanych u innych ras owiec?
Owca wrzosówka wymaga spokojniejszego żywienia niż rasy intensywne, bo jest mała, odporna i łatwo ją przekarmić. Dorosłe maciorki zwykle ważą 32–42 kg, a nadmiar energii częściej prowadzi tu do otłuszczenia i wyższych kosztów niż do realnej poprawy wyników.
- Jak zmienia się zapotrzebowanie żywieniowe owcy wrzosówki w utrzymaniu, ciąży i laktacji?
Zapotrzebowanie owcy wrzosówki wyraźnie rośnie dopiero w okresach takich jak końcówka ciąży, laktacja i intensywny wzrost. W utrzymaniu wystarcza dawka oparta głównie na paszach objętościowych, ale w bardziej obciążających fazach trzeba zwiększyć koncentrację energii i białka, zwłaszcza przy ciążach mnogich i karmieniu jagniąt.
- Jak ocenić jakość siana, zielonki i kiszonki dla owcy wrzosówki przed ułożeniem dawki?
Jakość paszy dla owcy wrzosówki ocenia się po jej świeżości, strukturze, zapachu i stopniu dojrzałości roślin, bo to one decydują o pobraniu i strawności. Dobre siano powinno być zielonkawe, suche i bez pyłu czy pleśni, a przy precyzyjniejszym bilansowaniu pomocna jest analiza zawartości białka, wilgotności i włókna.
- Jak ułożyć ekonomiczny plan żywienia owcy wrzosówki, żeby nie podnosić niepotrzebnie kosztów?
Ekonomiczny plan żywienia owcy wrzosówki opiera się na dopasowaniu dawki do masy ciała, stanu fizjologicznego, jakości pasz i warunków pastwiskowych, zamiast na rutynowym dosypywaniu paszy treściwej. Najwięcej kosztują zwykle błędy organizacyjne, takie jak brak podziału stada, słaba kontrola jakości objętościówek i zbyt gwałtowne zmiany dawki.
Owca wrzosówka żywienie opiera się głównie na dobrej jakości paszach objętościowych, ale potrzeby tej rasy zmieniają się wraz z ciążą, laktacją i wzrostem jagniąt. Sprawdź, jak bilansować energię, białko, wodę i minerały, by utrzymać zdrowie stada bez zbędnych kosztów.
What will you find in the article?
Owca wrzosówka: cechy rasy, które decydują o żywieniu
If you are interested in the topic owca wrzosówka żywienie, zacznij od cech samej rasy. Wrzosówka to prymitywna, odporna i mało wymagająca polska rasa krótkookogona, dobrze przystosowana do chowu ekstensywnego oraz ekologicznego. Dobrze radzi sobie w zmiennych warunkach pogodowych, sprawnie wykorzystuje użytki o przeciętnej jakości i nie wymaga tak intensywnego żywienia jak cięższe rasy nastawione na szybki przyrost lub wysoką mleczność.
To ważne, bo w praktyce wiele błędów bierze się z kopiowania dawek dla innych owiec. Wrzosówka nie jest rasą nastawioną na intensywną produkcję mleka ani mięsa. Jej typ użytkowania określa się jako kożuchowo-wełnisty, a dużą wartość ma również w rozrodzie i utrzymaniu krajobrazu na słabszych terenach. Z tego powodu podstawą powinno być żywienie dopasowane do jej realnych potrzeb, a nie do ambicji produkcyjnych hodowcy.
Masa ciała i typ użytkowania a wielkość dawki
Dorosłe maciorki wrzosówki zwykle ważą 32–42 kg, a tryki 40–55 kg. To niewiele w porównaniu z wieloma rasami użytkowanymi intensywnie. W praktyce oznacza to jedną rzecz: wrzosówkę łatwo przekarmić, jeśli ułożysz dawkę „na oko” albo według schematu dla większych owiec. Nadmiar energii nie przełoży się automatycznie na korzyść produkcyjną, za to może pogarszać kondycję rozrodową, zwiększać otłuszczenie i podnosić koszt utrzymania stada.
Przy maciorkach na utrzymaniu zwykle wystarczają dobre pasze objętościowe i rozsądny dodatek mineralny. Większa koncentracja energii i białka jest potrzebna dopiero wtedy, gdy zwierzę wchodzi w końcówkę ciąży, laktację albo intensywny wzrost. Dlatego w zagadnieniu owca wrzosówka żywienie kluczowe jest rozróżnienie, czy mówisz o spokojnym okresie bytowym, czy o okresie zwiększonego zapotrzebowania.
Dlaczego wrzosówka dobrze wykorzystuje system pastwiskowy
Wrzosówka bardzo dobrze sprawdza się na pastwisku, bo ma naturalną zdolność do wykorzystywania runi o zróżnicowanym składzie. Potrafi funkcjonować tam, gdzie rasy bardziej wymagające szybko obniżają kondycję albo potrzebują stałego dokarmiania. Dla Ciebie oznacza to możliwość oparcia żywienia przez dużą część sezonu na zielonce, pod warunkiem że pastwisko nie jest skrajnie ubogie, zachwaszczone lub zbyt mocno spasione.
W systemie ekstensywnym wrzosówka dobrze wykorzystuje naturalny ruch, samodzielne pobieranie paszy i sezonowość żywienia. To obniża udział drogich pasz treściwych, ale nie zwalnia z kontroli kondycji. Nawet odporna rasa nie utrzyma wyników rozrodu, jeśli przez kilka tygodni będzie żywiona wyłącznie „tym, co znajdzie”. Dobra praktyka to regularna ocena BCS, obserwacja runi i szybka reakcja, gdy masa ciała zaczyna spadać.
Pasze objętościowe jako podstawa dawki przez cały rok
W żywieniu wrzosówki najważniejsze są roughage. Latem podstawą jest zielonka pastwiskowa, a zimą siano oraz, zależnie od gospodarstwa, kiszonka. To logiczne także ekonomicznie: rasa o niewielkiej masie ciała i umiarkowanych wymaganiach produkcyjnych najlepiej wykorzystuje pasze włókniste, podawane regularnie i w dobrej jakości.
Nie wystarczy jednak powiedzieć, że „owca zje trawę”. Wartość pokarmowa zielonki zmienia się bardzo wyraźnie zależnie od składu gatunkowego, fazy wegetacji i nawożenia. Najlepsza jest ruń młoda, intensywnie rosnąca, pobierana przed kwitnieniem. Wraz z wiekiem roślin rośnie udział włókna, spada strawność i obniża się poziom części witamin oraz karotenu. To dlatego dwa pastwiska o podobnym wyglądzie mogą dawać zupełnie różny efekt produkcyjny.
Jak ocenić jakość zielonki, siana i kiszonki
Przy zielonce zwróć uwagę na kilka prostych rzeczy: wysokość runi, udział roślin motylkowych, obecność suchych źdźbeł i tempo odrastania po wypasie. Im więcej młodej, liściastej masy, tym lepiej. Zielonka zbyt stara jest mniej chętnie pobierana i gorzej trawiona, więc owca może jeść długo, a mimo to pokrywać potrzeby słabiej, niż zakładasz.
W sianie liczy się przede wszystkim zapach, barwa, suchość i brak pyłu lub pleśni. Dobre siano jest zielonkawe, elastyczne, pachnie świeżo i nie zawiera zanieczyszczeń. Siano przegrzane, szare lub zakurzone ma niższą wartość i może pogarszać zdrowotność stada. W przypadku kiszonki oceniaj stabilność po otwarciu, brak wtórnego zagrzewania, prawidłowy zapach fermentacyjny oraz strukturę. Kiszonka śliska, zjełczała albo spleśniała nie powinna trafiać do owiec.
Jeśli chcesz układać dawkę precyzyjniej, dobrze oprzeć się na analizie paszy. W praktyce najwięcej mówi Ci zawartość białka, wilgotności i włókna. Taka analiza kosztuje mniej niż straty wynikające z nietrafionego dokarmiania. Szczególnie zimą to ważne, bo różnica między bardzo dobrym sianem a sianem przeciętnym może decydować o tym, czy maciorka utrzyma kondycję bez dodatku zboża, czy jednak trzeba będzie ją wesprzeć.
Ile siana zaplanować na sezon zimowy
Jako praktyczny punkt odniesienia przyjmuje się, że przy 160 dniach żywienia zimowego jedna wrzosówka może zużyć około 320–400 kg siana. To nie jest sztywna norma dla każdego gospodarstwa, ale bardzo użyteczny wskaźnik planistyczny. Ostateczna ilość zależy od jakości siana, temperatury w budynku, długości zimy, systemu utrzymania i tego, czy część dawki uzupełniasz kiszonką.
W praktyce nie planuj zapasu „na styk”. Straty magazynowe, podeptanie paszy i odrzuty przy zadawaniu są normalne. Rozsądnie jest doliczyć kilka do kilkunastu procent rezerwy, szczególnie jeśli przechowujesz bele na zewnątrz albo nie masz pełnej kontroli nad wilgotnością materiału. To prosty sposób, by uniknąć nerwowego dokupowania paszy w środku zimy, zwykle po najwyższej cenie.
💡 Zapas siana na zimę: Przy 160 dniach żywienia jedna wrzosówka może zużyć ok. 320–400 kg siana. Dobrze doliczyć rezerwę na straty magazynowe.
Zapotrzebowanie na energię i białko w zależności od stanu fizjologicznego
To, jak karmisz wrzosówkę, powinno wynikać przede wszystkim z jej stanu fizjologicznego. W okresie utrzymania rasa ma niewielkie potrzeby i dobrze funkcjonuje na paszach objętościowych. Sytuacja zmienia się jednak wyraźnie w czasie wzrostu, ciąży i laktacji. Wtedy nie wystarczy „dać trochę więcej” tej samej paszy. Trzeba zadbać o jakość i koncentrację składników pokarmowych.
Jako punkt odniesienia możesz przyjąć, że w utrzymaniu energia może pochodzić z dawki o TDN około 50%, natomiast w okresie wzrostu, ciąży i laktacji zapotrzebowanie może rosnąć nawet do około 70%. W przypadku białka poziom utrzymaniowy to zwykle 7–9% dawki, ale dla zwierząt rosnących, karmiących lub noszących liczniejszy miot potrzeby są wyraźnie wyższe.
Maciorka jałowa i żywienie na utrzymanie
Maciorka jałowa albo pozostająca poza okresem wysokich obciążeń fizjologicznych nie wymaga intensywnego żywienia. To moment, w którym owca wrzosówka żywienie powinna mieć oparte głównie na dobrym sianie, zielonce lub kiszonce oraz stałym dostępie do wody i minerałów. Nadmiar paszy treściwej w tym okresie zwykle tylko podnosi koszt żywienia i pogarsza kondycję przez zatłuszczenie.
W praktyce celem nie jest maksymalny przyrost masy, ale utrzymanie stabilnej kondycji. Jeśli żebra są lekko wyczuwalne, ale zwierzę nie jest chude, zwykle jesteś blisko właściwego poziomu żywienia. Przy zbyt obfitym zadawaniu ziarna lub mieszanek łatwo stracić kontrolę nad otłuszczeniem, a to potem utrudnia krycie i poród.
Ciąża, liczba jagniąt i wzrost potrzeb pokarmowych
Wrzosówka ma dobrą plenność, zwykle około 150% i więcej, co w praktyce oznacza, że ciąże mnogie nie należą do rzadkości. To właśnie wtedy potrzeby pokarmowe rosną najmocniej. W pierwszej fazie ciąży różnice nie muszą być duże, ale w końcowych tygodniach rozwijające się jagnięta znacząco zwiększają zapotrzebowanie na energię i białko.
Dla dorosłych maciorek w ciąży zapotrzebowanie na białko strawne może wynosić około 136–206 g dziennie, zależnie od wieku samicy i liczby jagniąt. Im liczniejszy miot, tym większa presja na dawkę. To ważne zwłaszcza u małej rasy, bo przy niewielkiej objętości przewodu pokarmowego trudno „nadrobić” słabą jakość paszy samą ilością. Jeśli objętościówka jest przeciętna, często trzeba dołożyć niewielki, ale dobrze dobrany komponent treściwy.
Zbyt uboga dawka w końcówce ciąży może skutkować słabszym wykotem, niższą masą urodzeniową jagniąt i większym spadkiem kondycji matki. Z kolei zbyt gwałtowne zwiększenie udziału zbóż obciąża żwacz. Dlatego najlepszy efekt daje stopniowe podnoszenie koncentracji energii przy zachowaniu dobrej jakości włókna i regularnym pobraniu paszy.
Laktacja i odchów młodych po wykocie
Po wykocie zapotrzebowanie nadal pozostaje wysokie, bo maciorka musi produkować mleko i jednocześnie utrzymać własną kondycję. To najtrudniejszy moment bilansowania dawki. Jeżeli jakość pasz objętościowych jest słaba, owca szybko zacznie korzystać z rezerw ciała. W krótkim okresie tego nie zauważysz, ale po kilku tygodniach pojawia się spadek masy, gorsze odchowanie młodych i większe ryzyko problemów metabolicznych.
W laktacji liczy się nie tylko ilość energii, ale też odpowiednia podaż białka, minerałów i wody. Jeśli maciorka karmi dwa jagnięta, jej potrzeby będą wyższe niż przy jednym młodym. W praktyce dobra dawka na ten okres opiera się na najlepszym sianie lub zielonce dostępnej w gospodarstwie, uzupełnionej rozsądnie dobranym dodatkiem treściwym, a nie na przypadkowym dosypywaniu zboża.
Woda, minerały i witaminy: małe dodatki, duże znaczenie
Nawet najlepiej skomponowana dawka nie zadziała prawidłowo bez wody i dodatków mineralno-witaminowych. W praktyce to właśnie te elementy najłatwiej zlekceważyć, bo nie widać ich tak wyraźnie jak pustego paśnika. Tymczasem wrzosówka, mimo swojej odporności, reaguje na niedobory tak samo jak inne owce: spada pobranie paszy, pogarsza się rozród, a młode rosną nierówno.
Ile wody potrzebuje wrzosówka w praktyce
Praktyczna zasada mówi o zapotrzebowaniu rzędu 2,1–3,1 litra wody na każdy kilogram suchej masy paszy. To dobry punkt odniesienia, ale pamiętaj, że realne pobranie rośnie podczas upałów, w laktacji i przy żywieniu suchymi paszami. Owca pobierająca siano będzie potrzebować więcej wody niż ta, która dostaje soczystą zielonkę.
The water should be czysta, świeża i dostępna stale. Nie okresowo, nie „dwa razy dziennie wystarczy”, tylko bez ograniczeń. Braki wody bardzo szybko odbijają się na pobraniu paszy i pracy żwacza. W systemie pastwiskowym zwróć uwagę, czy zwierzęta nie muszą pokonywać zbyt dużej odległości do poidła, bo wtedy piją mniej, niż potrzebują.
Na które mikroelementy uważać szczególnie
W dawce dla wrzosówki szczególnie ważne są wapń, fosfor, sód i magnez, a z mikroelementów przede wszystkim selen i jod. Ich niedobór może pogarszać wzrost jagniąt, odporność i przebieg rozrodu. W praktyce najbezpieczniej korzystać z dodatków opracowanych typowo dla owiec, a nie z uniwersalnych mieszanek „dla przeżuwaczy”.
Powód jest prosty: owce są wrażliwe na nadmiar miedzi. To jeden z najważniejszych punktów bezpieczeństwa w żywieniu. Premiks odpowiedni dla bydła może zawierać poziom miedzi niebezpieczny dla stada owiec. Jeśli nie masz pewności co do składu, nie ryzykuj. Koszt pomyłki jest nieporównywalnie wyższy niż oszczędność na „uniwersalnym” dodatku.
Kiedy suplementować witaminy A, D i E
Świeża zielonka dostarcza karotenu i części witamin, ale ich poziom spada wraz z dojrzewaniem roślin i przechowywaniem pasz. Dlatego większe znaczenie suplementacji pojawia się wtedy, gdy owce przez dłuższy czas jedzą pasze suszone albo magazynowane. Dotyczy to przede wszystkim witamin A, D and E.
W okresie zimowym lub przy ograniczonym dostępie do dobrej zielonki warto zweryfikować, czy dodatek witaminowy pokrywa potrzeby stada. Ma to znaczenie szczególnie u maciorek w ciąży i laktacji oraz u młodych zwierząt. Suplementacja nie zastąpi jednak dobrej bazy paszowej. To uzupełnienie dawki, a nie sposób na naprawienie słabego siana czy źle prowadzonego wypasu.
⚠️ Uważaj na nadmiar miedzi: Owce są wrażliwe na miedź. Nie podawaj premiksów dla bydła bez sprawdzenia składu i dawek mikroelementów.
Dokarmianie jagniąt i bezpieczne wprowadzanie pasz treściwych
Najwięcej problemów praktycznych pojawia się zwykle po wykocie, gdy trzeba ocenić, czy jagnięta rozwijają się prawidłowo i czy maciorka jest w stanie je wykarmić. Właśnie tu temat owca wrzosówka żywienie nabiera bardzo praktycznego wymiaru. Od trafnych decyzji w pierwszych tygodniach zależy wyrównanie młodych, tempo wzrostu i przyszła zdrowotność.
Kiedy jagnięta wymagają dokarmiania
Nie każde jagnię trzeba dokarmiać, ale są sytuacje, w których warto to rozważyć szybko. Dotyczy to przede wszystkim liczniejszych miotów, słabszych młodych, niskiej mleczności matki albo nierównego startu po porodzie. Jeśli jedno jagnię wyraźnie przegrywa w dostępie do mleka, nie czekaj zbyt długo, aż „samo nadrobi”.
W badaniach prowadzonych na wrzosówkach stosowano preparaty mlekozastępcze zawierające około 20–21% białka surowego i 15% tłuszczu. Taki profil wspierał wzrost młodych i pomagał wyrównać stado. W praktyce preparat mlekozastępczy jest użyteczny wtedy, gdy ma być realnym wsparciem odchowu, a nie awaryjnym dodatkiem „od czasu do czasu”. Kluczowe są regularność podawania, higiena i właściwe stężenie roztworu.
Dokarmianie ma sens także wtedy, gdy chcesz odciążyć maciorkę karmiącą liczny miot. Dzięki temu łatwiej utrzymasz jej kondycję i zmniejszysz ryzyko, że po kilku tygodniach zacznie gwałtownie chudnąć. To ważne szczególnie w małych, mniej zasobnych energetycznie rasach.
How to safely increase the share of concentrate feed
Pasze treściwe są potrzebne wtedy, gdy rośnie zapotrzebowanie albo spada jakość objętościówek, ale trzeba z nimi postępować ostrożnie. Zbyt szybkie podanie większej ilości zbóż może przeciążyć żwacz, obniżyć pobranie paszy objętościowej i wywołać zaburzenia trawienne. Problem nie dotyczy tylko dużych stad. Często pojawia się właśnie tam, gdzie dawkę zmienia się „na wyczucie”.
Bezpieczna zasada jest prosta: każdą nową paszę treściwą lub wyraźne zwiększenie jej udziału wprowadzaj stopniowo, przez 7–10 dni. Zacznij od małych porcji, obserwuj apetyt, kał i zachowanie zwierząt. Jeśli owce zaczynają wybierać tylko ziarno, zostawiając siano, to sygnał ostrzegawczy. Dobra dawka dla wrzosówki ma wspierać żwacz, a nie z nim konkurować.
✅ Zmiany dawki rób stopniowo: Nowe pasze treściwe wprowadzaj przez 7–10 dni. To ogranicza ryzyko zaburzeń żwacza i spadku apetytu.
Jak ułożyć praktyczny i ekonomiczny plan żywienia wrzosówki
Dobrze ułożony plan żywienia nie musi być skomplikowany, ale powinien być oparty na faktach, a nie przyzwyczajeniu. W przypadku wrzosówki opłaca się wykorzystać jej naturalne zalety: małą masę ciała, dobrą zdolność do użytkowania pastwiska i niższe wymagania niż u ras intensywnych. To jednak nie znaczy, że można pominąć bilansowanie dawki. Właśnie precyzja przy małych kosztach daje tu najlepszy efekt.
Co sprawdzać przed ułożeniem dawki
Zanim dobierzesz pasze, odpowiedz sobie na cztery pytania: ile waży zwierzę, w jakim jest stanie fizjologicznym, jakiej jakości masz pasze i jakie są warunki pastwiskowe. To podstawa. Maciorka 35-kilogramowa na utrzymaniu potrzebuje zupełnie czego innego niż samica z dwoma jagniętami przy nodze.
Warto też sprawdzić podstawowe parametry paszy w analizie. Najbardziej użyteczne są:
- zawartość białka,
- wilgotność,
- poziom włókna,
- ogólna smakowitość i pobranie przez stado.
Dopiero na tej podstawie oceniasz, czy wystarczy dobra objętościówka z dodatkiem minerałów, czy potrzebne jest uzupełnienie energii i białka. Właśnie tak powinno wyglądać racjonalne podejście do zagadnienia owca wrzosówka żywienie.
Najczęstsze błędy, które podnoszą koszty
Najdroższe błędy w żywieniu wrzosówki rzadko wynikają z jednego spektakularnego potknięcia. Zwykle są efektem kilku pozornie drobnych decyzji. Najczęściej spotkasz:
- przekarmianie maciorek jałowych paszą treściwą,
- brak podziału stada według stanu fizjologicznego,
- planowanie zbyt małego zapasu siana na zimę,
- stosowanie dodatków mineralnych nieprzeznaczonych dla owiec,
- zbyt gwałtowne zmiany dawki,
- brak kontroli jakości kiszonki i siana.
Wrzosówka zwykle zużywa mniej drogich pasz treściwych niż rasy intensywne, więc największy wpływ na budżet często mają nie mieszanki, tylko organizacja żywienia objętościowego. Zimą koszt siana lub kiszonki i skala strat magazynowych potrafią zmienić opłacalność całego chowu bardziej niż cena premiksu.
Kiedy sięgać po mieszanki i suplementy uzupełniające
Mieszanki i suplementy mają sens wtedy, gdy odpowiadają na konkretną potrzebę stada. Nie powinny być podstawą dawki, tylko jej uzupełnieniem. W praktyce najczęściej sięgasz po nie w końcówce ciąży, podczas laktacji, przy spadku apetytu, osłabieniu kondycji albo wtedy, gdy jakość paszy objętościowej nie pozwala pokryć potrzeb.
W takich sytuacjach użyteczne mogą być rozwiązania wspierające energię, pobranie wody i pracę żwacza, na przykład Energymax Vit, Maxdrink or Ketostop bolus. Traktuj je jednak jako dodatki do dobrze zbilansowanej dawki, a nie sposób na zastąpienie dobrej zielonki, siana czy prawidłowego podziału stada. To podejście jest i bezpieczniejsze, i zwykle bardziej ekonomiczne.
Frequently asked questions
Czy wrzosówka może żywić się głównie pastwiskiem?
Tak, to rasa dobrze przystosowana do chowu ekstensywnego i przez dużą część sezonu może opierać żywienie na pastwisku. Warunek to dobra jakość runi oraz korekta dawki w ciąży, laktacji i przy słabszych użytkach. Zimą podstawą powinno być siano i ewentualnie kiszonka.
Ile siana potrzebuje jedna owca wrzosówka na zimę?
Przy około 160 dniach żywienia zimowego jedna sztuka zużywa zwykle 320–400 kg siana. Ostateczna ilość zależy od jakości paszy, systemu utrzymania i kondycji zwierzęcia. W praktyce warto doliczyć jeszcze zapas na straty podczas przechowywania i zadawania.
Czy wrzosówki zawsze potrzebują paszy treściwej?
Nie. U maciorek na utrzymaniu często wystarczą dobre pasze objętościowe, bo rasa ma niskie wymagania żywieniowe. Pasze treściwe są bardziej potrzebne w końcówce ciąży, w laktacji, przy odchowie jagniąt lub gdy objętościówki są słabej jakości.
Ile wody powinna wypijać owca wrzosówka?
Praktyczną wskazówką jest 2,1–3,1 litra wody na każdy kilogram suchej masy paszy. Zapotrzebowanie rośnie podczas upałów, w laktacji i przy żywieniu suchymi paszami. Dlatego dostęp do świeżej wody powinien być stały, a nie tylko okresowy.
Jakie minerały są najważniejsze w żywieniu wrzosówki?
Najważniejsze są wapń, fosfor, sód, magnez oraz mikroelementy takie jak selen i jod. Trzeba też pamiętać, że owce są wrażliwe na nadmiar miedzi, więc nie każdy premiks dla przeżuwaczy będzie bezpieczny. Najlepiej stosować mieszanki przeznaczone typowo dla owiec.
Czy jagnięta wrzosówki trzeba dokarmiać preparatem mlekozastępczym?
Nie zawsze, ale bywa to bardzo pomocne przy liczniejszych miotach, słabszych jagniętach lub niższej mleczności matki. W badaniach u wrzosówek stosowano preparaty z około 20–21% białka i 15% tłuszczu. Taki dodatek może poprawiać tempo wzrostu i wyrównanie młodych.
Wrzosówka najlepiej wykorzystuje proste, dobrze dobrane żywienie oparte na jakościowych paszach objętościowych i korektach zależnych od stanu fizjologicznego. Jeśli dopasujesz dawkę do masy ciała, ciąży, laktacji i warunków pastwiskowych, utrzymasz zdrowie stada bez niepotrzebnego podnoszenia kosztów. Najważniejsze są regularna obserwacja zwierząt, dobra baza paszowa i ostrożność przy suplementacji.
Find out more – Click here: https://ruminta.eu/
