Mykotoksyny w paszy nie zawsze widać
Pleśń na kiszonce jest wyraźnym sygnałem ostrzegawczym. Problem polega na tym, że brak widocznej pleśni nie oznacza automatycznie braku mykotoksyn.
Mykotoksyny to substancje wytwarzane przez niektóre grzyby. Mogą występować m.in. w ziarnie, kiszonkach, sianie i innych komponentach dawki pokarmowej. Badania dotyczące TMR pokazują również, że jednoczesna obecność kilku różnych mykotoksyn nie jest zjawiskiem rzadkim.
W skrócie: najlepszą ochroną stada nie jest jeden produkt, ale cały system: jakość surowców, właściwy zbiór i przechowywanie, kontrola TMR, obserwacja zwierząt oraz odpowiednio dobrane wsparcie żywieniowe.
Dlaczego problem może pozostać niezauważony?
Bydło dzięki mikroorganizmom żwacza potrafi częściowo przekształcać niektóre mykotoksyny. Nie oznacza to jednak pełnej ochrony.
Przy dłuższej ekspozycji problemy mogą mieć niespecyficzny charakter. Zamiast jednego oczywistego objawu hodowca może obserwować pogorszenie pobrania paszy, trawienia, kondycji czy wyniku produkcyjnego. Właśnie dlatego trudno oceniać ryzyko wyłącznie na podstawie wyglądu paszy.
Gdzie szukać ryzyka?
W praktyce warto regularnie zwracać uwagę na:
- jakość kiszonek po otwarciu silosu,
- tempo wybierania i nagrzewanie się paszy,
- zmiany partii komponentów,
- widoczne ogniska pleśni,
- wilgotność surowców,
- sposób przechowywania pasz treściwych,
- nagłe lub niewyjaśnione zmiany pobrania TMR.
W przypadku podejrzenia problemu najbardziej miarodajna jest analiza laboratoryjna. Pozwala odejść od zgadywania i sprawdzić rzeczywistą jakość materiału.
Dlaczego warto patrzeć na pobranie paszy?
Pasza jest jednym z największych kosztów produkcji mleka. Dlatego problem nie kończy się na pytaniu „czy w paszy znajdują się mykotoksyny?”.
Ważne jest również pytanie: czy krowa wykorzystuje tę paszę tak dobrze, jak powinna?
Jeżeli wydajemy pieniądze na przygotowanie dobrej dawki, a jednocześnie występują czynniki ograniczające jej wykorzystanie, gospodarstwo traci podwójnie.
To szczególnie ważne przy słabszej koniunkturze na rynku mleka, kiedy możliwości poprawy ceny sprzedaży są ograniczone, a większego znaczenia nabiera kontrola kosztów i strat wewnątrz gospodarstwa.
Jak działa Rumitox Stop?
Rumitox Stop jest dodatkiem paszowym przeznaczonym do stosowania w okresach ryzyka występowania mykotoksyn.
Jego formuła łączy produkty drożdżowe, bentonit, węgiel aktywny i sepiolit. Produkt wspiera neutralizację mykotoksyn, mikroflorę jelit oraz stabilne trawienie. Zgodnie z aktualnym sposobem stosowania może być podawany profilaktycznie w ilości 0,5–1 kg na tonę paszy, a przy podwyższonym ryzyku 1–2 kg na tonę. Dawkowanie indywidualne wynosi 25–100 g na krowę dziennie.
Najważniejsze jest jednak właściwe ustawienie roli takiego produktu.
Dodatek wiążący nie zastępuje dobrej jakości paszy. Jest elementem całego programu ograniczania ryzyka.
5 praktycznych zasad ograniczania ryzyka mykotoksyn
- Kontroluj jakość surowców przed ich wprowadzeniem do dawki.
- Dbaj o prawidłowe przygotowanie i wybieranie kiszonki.
- Nie ignoruj nagłych zmian pobrania paszy.
- Przy podejrzeniu problemu wykonaj analizę laboratoryjną.
- Rozważ stałe lub okresowe stosowanie odpowiedniego dodatku, jeżeli ryzyko w gospodarstwie jest podwyższone.
Największą wartość daje nie reagowanie dopiero wtedy, gdy wyniki zaczynają spadać, ale ograniczenie ryzyka wcześniej.
